أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

211

قانون ( فارسى )

بخورد . اگر بيمار نيرومند است شير الاغ را به ده استار ( چهل مثقال ) برساند و با كمى نبات بخورد . مرهم‌ها و داروهاى گذاشتنى سرد و تر مزاج را در معالجهء بيمار به كار گير ! بايد به ياد داشته باشى كه در رطوبت بخشيدن به مزاج بيمار نبايد چندان افراط كنى كه بدن بيمار به سستى دچار آيد . بيمار نبايد برنج ، زيره ، ديك ابزارها و پستهء زياد بخورد . اگر پسته كم باشد زيانى ندارد . گوشت غليظ پرمايه و ديرهضم نبايد بخورد و حتى نبايد كبد و طحال حيوانات غليظ گوشت را بخورد . علاج سوء مزاج گرم و تر كبد در علاج بيمارى كه سوء مزاج گرم و تر كبد دارد ، بايد اين دستورها ملاحظه شوند : تا ممكن است غذا يا داروى تناولى بيمار چنان باشد كه هم قبوضيت داشته باشد هم رطوبت بردار باشد ؛ و اگر احيانا داروى مناسب حال بيمار يافتى و لطافت‌بخش بود اما رطوبت گير نبود ، - مثلا مانند آب پنير - تجويز كن كه بيمار بخورد . نبات نيز خوب است . اينك داروى تركيبى كه در اين‌باره فايده‌رسان است . نسخه : اگر بيمار نيرومند است ، افشرهء بوته و ساقهء تاجريزى و كاكنه را به وزن پنجاه تا چهل مثقال با دو مثقال الوا بخورد . و اگر ناتوان است و نيروى كافى ندارد مقدار آن را كمتر كن ! نسخهء ديگر : معجون مسهل ايارج نيم مثقال . هشت مثقال خيار چنبر دارويى كه در يك سكرجه ( بيست و يك مثقال ) آب تاجريزى ، يا آب كاسنى حل شود ، بخورد . نسخهء ديگر : خيار چنبر دارويى را تنها يا در آب كاسنى يا در آب رازيانه يا آب تاجريزى حل كند و بخورد كه بهره بيند . علاج سوء مزاج سرد و خشك كبد علاج بيمارى كه به سوء مزاج سرد و خشك كبد مبتلا است به قرار زير است : ضمادها و مرهمهايى گرم و گرمىبخش و چرب و نرم و غيره استعمال كند . معجونهاى گرمىبخش از قبيل : داروى لاك ، داروى زعفران هندى ، معجون قباد ملك ، امروسيا ، آثاناسيا ، قوقيا ، معجون قنداديقون ( قنداريقون . نسخه ) به اندازهء يك دانه نخود يا به اندازه يك دانه باقلاء با آب ريشه‌هاى چهارگانه كه با روغنهاى رطوبت‌بخش مخلوط باشند بخورد .